ظهور اقتصاد مبتنی بر دانش یکی از پویاترین تغییراتی می باشد که در دنیای جدید رخ داده می باشد. امروزه سازمان ها در یک اقتصاد مبتنی بر دانش فعالیت می کنند. در اقتصاد سنتی ارزش اضافی از طریق به حداکثر رساندن سرمایه، نیروی کار و مواد اولیه به دست می آمد، اما در اقتصاد مبتنی بر دانش، ارزش اضافی از طریق به کارگیری مداوم دانش در فرایندهای کاری، محصولات و خدمات به دست می آید. به بیانی دیگر سازمان های موفق امروزی غالباً مزیت رقابتی را از طریق کنترل کمتر و یادگیری بیشتر ایجاد می کنند و از طریق به اشتراک گذاری (تسهیم) دانش موجود، دانش جدید را به دست می آورند (سرلک و فراتی، 1391). به زعم مک درموت[1] (2001) تسهیم دانش را دادن و گرفتن دانش از دیگران تعریف کرده اند، وقتی می گوییم فردی دانش خود را اشتراک می کند، به این معنی می باشد که آن فرد، فرد دیگری را با بهره گیری از دانش، بینش و افکار خود در جهت تقویت جایگاه فرد مزبور راهنمایی می کند. به علاوه فردی که دانش خود را اشتراک می کند، ایده آل این می باشد که بایستی از هدف دانش اشتراک شده و کاربرد آن و همچنین از نیازها و شکاف های اطلاعاتی فرد گیرنده دانش اطلاع داشته باشد (کشاورزی، 1386). تسهیم دانش به باورهای جمعی و گروهی یا ریشه های رفتاری مرتبط با گسترش یادگیری میان افراد یا واحدهای متفاوت درون یک سازمان تصریح دارد. تحقیقات قبلی نشان داده اند که تسهیم دانش می تواند منجر به افزایش نوآورپذیری سازمان گردد. به ویژه، محققان دانشگاهی عقیده دارند تسهیم دانش دلالت بر ترکیب جدید دانشی دارد که قبلاً به گونه مجزا و جداگانه موجود بوده می باشد، احتمال دارد به بهبود فرایند منجر گردد. تا زمانی که دانش در افراد مختلف و در سطوح مختلف سازمان موجود می باشد، اعضاء سازمان نیاز دارند که آن را به مقصود ایجاد ریشه ها و الگو های فکری و ذهنی جدید تسهیم کنند. هنگامی که افراد مایل به تسهیم و تبادل دانش باشند، آن ها می توانند یادگیری جمعی ایجاد کنند و از مزایای هم افزایی  فرایندهای تبادل دانش و منابع بهره ببرند (برومند و رنجبری، 1388).

 

 

2-1-2- مفهوم داده، اطلاعات و دانش:

ایجاد دانش، سازماندهی و بهره گیری از آن جریان اطلاعات را تسهیل می کند. مهم این می باشد که بین داده، اطلاعات و دانش فرق قائل شویم. فرق اصلی آن ها در درجه سازماندهی و مفید بودن آن ها نهفته می باشد (C. Shih et al., 2012).

داده: داده شامل توصیف مقدماتی از اشیا و رویدادها، فعالیت ها و مبادلات می باشد که ثبت، طبقه بندی و ذخیره شده اند، اما طوری مرتب نشده اند که معنی خاصی را برسانند و می توانند به صورت عددی، حرفی، شکلی و صدایی باشند. داده شامل حقایق ساختار نیافته درمورد رویدادها، اهداف یا افراد می باشد و به گونه اختصار می توان گفت داده ها آمار، ارقام و واقعیت های خام و پردازش نشده هستند (سرلک و فراتی، 1391). به بیانی دیگر داده ها، رشته واقعیت های عینی و مجرد در مورد رویدادها هستند و از دیدگاه سازمانی، داده ها یک سلسله معاملات ثبت شده منظم تلقی می شوند (Davenport, 1998). داده ها در واقع، ماده خام پایگاه های اطلاعات هستند (شریف زاده و بودلایی، 1387). همچنین داده یعنی مجموعه ای از حقایق مجزا از هم و مرتبط با یک واقعه. پس به عنوان ثبت ساختارمند تعاملات درون سازمان تعبیر می شوند (Jafari, et al., 2006). داده ها اولین سطح از هرم دانش را تشکیل می دهند و عبارتند از: ارقام، اعداد، نمودارها و نظایر اینها که خود به خود معنی دار نیستند (شریف زاده و بودلایی، 1387).

اطلاعات: اطلاعات عبارت از مجموعه ای از داده ها هستند که در ذهن دریافت کننده آن ها ایجاد معنی می کنند. اطلاعات بایستی به دریافت کننده چیزی را ارائه نماید که او تا به حال نمی دانست و نمی توانست پیش بینی کند. به بیانی دیگر اطلاعات داده هایی هستند که پردازش، تبدیل و ترکیب شده اند تا شکل معین و معناداری بگیرند و آگاهی بیشتری را به فرد منتقل کنند. به گونه اختصار اطلاعات، به داده های معنی دار و سازماندهی شده و مفید اطلاق می گردد (سرلک و فراتی، 1391). معمولاً دسترسی به اطلاعات که یکی از اجزای اساسی مزیت رقابتی در سازمان ها به شمار می رود، مستلزم صرف هزینه های فراوان می باشد. بر این اساس می توان به اطلاعات به صورت یک منبع نامشهود نگریست که سازمان را قادر به ارائه محصولات و خدمات به مشتریان می کند (شریف زاده و بودلایی، 1387). اطلاعات، داده هایی با  ویژگی های مرتبط و با هدف یکسان هستند و به نگاره و محتوای پیغام های شنیداری، مجازی و یا اسناد می باشد (Jafari & et.al, 2006). دومین سطح مدیریت دانش را اطلاعات تشکیل می دهد. این سطح، داده ای کمی اختصار شده را در برمی گیرد که گروه بندی، ذخیره، پالایش و سازماندهی شده اند تا بتوانند معنی دار شوند. این داده ها دانش را نشان نمی دهند (شریف زاده و بودلایی، 1387).

دانش: دانش شامل آگاهی و درک مجموعه ای از اطلاعات و اینکه چگونه این اطلاعات می توانند به بهترین نحو به کار گرفته شوند می باشد. دانش مجموعه ای از اطلاعات مناسب ساخت یافته و الگومدار در حوزه معین می باشد. می توان گفت که دانش شکل غنی شده و بارور شده اطلاعات می باشد که همراه با فهمیدن چگونگی و چرایی می باشد (سرلک و فراتی، 1391). دانش ترکیبی از داده و اطلاعات می باشد که به آن  دیدگاه های تخصصی، مهارت ها و تجربیات افزوده می گردد تا دارایی های ارزشمندی برای کمک به اتخاذ تصمیمات صحیح به دست آید. دانش اطلاعات در مرحله اقدام می باشد. دانش به توانایی و قابلیت برای انجام اقدام بستگی دارد. قدرت خلق دارد، پس به سختی به تعریف درمی آید و دانش به ارزش ها و تجارب کاربران مرتبط می گردد. دانش از اطلاعات و اطلاعات از داده ها ریشه می گیرند (شریف زاده و بودلایی، 1387). در واقع سومین سطح مدیریت دانش را دانش تشکیل می دهد. دانش در هنگام کار کردن با اطلاعات و یا استدلال کردن بر اساس اطلاعات توسط مردم تولید می گردد. پس دربرگیرنده اطلاعات و اطلاعات نیز دربرگیرنده داده ها می باشد. کلمه کلیدی در اینجا تفسیر کردن می باشد. فرد از طریق محیط خود داده و اطلاعات را به دست می آورد و با تفسیر کردن آن ها دانش خلق می گردد. می توان افراد را به عنوان سیستم های اطلاعات دید. تفسیر اطلاعات و داده ها مبتنی بر دانش و تجربه ای می باشد که هر فرد در آن لحظه دارا می باشد. این نظر منطبق با ایده ارائه شده از سوی داونپورت و پروساک می باشد. از دیدگاه آن ها دانش جریانی مرکب از تجربیات عینی، ارزش ها، اطلاعات محیطی و بصیرت خبره می باشد که چارچوبی برای ارزیابی و یکپارچه کردن تجربیات و اطلاعات جدید را فراهم می آورد (درویش و امیرخانی، 1388). دو نوع دانش هست یکی دانش عیان و دیگری دانش ضمنی. دانش عیان دانش رسمی می باشد که می توان آن را در گروه اطلاعات، طبقه بندی نمود و در قالب مدارک و اسناد سازمان قابل پیدا نمود می باشد. دانش ضمنی، دانش شخصی می باشد که ریشه در تخصص افراد دارد و به گونه مستقیم و به صورت رو در رو مبادله و تسهیم می گردد (سرلک و فراتی، 1391).

خرد: خرد یعنی وقتی که دانش برای تصمیم گیری و بهبود تصمیمات، فرایندها و بهره وری یا سودآوری به کار گرفته می گردد (Gandi, 2004).

با در نظر داشتن تعاریف و مفاهیم تصریح شده می توان هرم دانش را مطابق شکل زیر رسم نمود.

شکل 2-1: هرم دانش (سلسله مراتب داده تا خرد) (Hall, 2002)

 

با در نظر داشتن مفاهیم داده، اطلاعات و دانش می توان گفت که این مفاهیم با یکدیگر دارای ارتباط و پیوستگی تنگاتنگی  می باشند. شکل زیر نشان دهنده این ارتباط به صورت کامل  می باشد (Batt, 2001).

 

دانش
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

اطلاعات
داده

 

[1]. Mc Dermott

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید