بر اساس مطالعه‏های صورت گرفته، مدلها و روش‏های گوناگونی در سطح جهان برای مطالعه عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری اطّلاعات به کار گرفته شده و مانند معتبرترین آنها «مدل پذیرش فناوری» می باشد که به مطالعه عوامل در سطح فردی می پردازد. این مدل در پژوهش های زیادی در کشورهای گوناگون به کارگرفته شده و قابلیت کاربرد آن تأیید شده می باشد (شیخ شعاعی و علومی،1378)

برای استقرار تکنولوژی اطلاعات ، مدلهای متفاوتی مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد . بعضی از این مدلها مبنای تئوریک دارند و بعضی دیگر به صورت مستقیم از مطالعه ادبیات ، مشاهدات و تجارب حاصل شده اند . مدلهایی با مبنای تئوریک غالباً بر پایه نظریه های تغییر یا به گونه کلی نظریه های رفتاری بنا شده ، پذیرش و استقرار یک تکنولوژی جدید اطلاعاتی را ناشی از یک توجه، یا یک قصد رفتاری یا نهایتًا یک رفتار که منجر به پذیرش تغییر می گردد می دانند .یک پیامد این تغییرات این می باشد که بایستی نظریه‌هایی داشته باشیم که تأکید کمتری بر اثرهای فناوری و تأکید بیشتری بر شیوه بهره گیری افراد مخاطب از فناوری داشته باشند( سورین و تانکارد، 1381). بمنظور تعیین عوامل موثر بر کاربرد فناوری در یک سازمان مدلهای مختلفی وجود داردکه عبارت از مدل تئوری اقدام مستدل، مدل پذیرش فناوری، مدل بهره گیری از رایانه های شخصی، مدل تئوری رفتار برنامه ریزی شده ، تئوری اشاعه نوآوری، نظریه شناخت اجتماعی و تئوری پذیرش سیستمهای فنی اجتماعی هستند.

مدل پذیرش فناوری، یکی از عمیق ترین  چارچوب هایی می باشد که اغلب در مطالعات بهره گیری می گردد  تا به پیش بینی و تبیین بهره گیری از برنامه های کاربردی مبتنی بر کامپیوتر و راه حل آنها، بپردازد. این مدل توسط دیویس در سال 1989 جهت پذیرش به صورت عمومی گردید و برای سیستم های اطلاعاتی مورد بهره گیری قرار گرفت (هالاوی و مک کارتی[1]، 2007).

 

 

2-9-1- نظریه اقدام مستدل[2] :

تئوری اقدام مستدل (TRA ) توسط «مارتین فیشبن[3]» و «ایسک اجزن[4]» در سال 1975 برای آزمون ارتباط میان نگرشها و رفتار مطرح گردید. بر اساس این نظریه، رفتار تحت تأثیر تمایلات و تمایلات نیز متأثر از در نظر داشتن فناوری می باشد. نگرشها و هنجارهای ذهنی شاخص اصلی رفتاری فرد به شمار می‌طریقه. این به آن معناست که فرد، نتایج رفتار خود را محاسبه و تصمیم به انجام یا عدم انجام عملیات یا رفتاری خاص می‌گیرد. «فیشبین و اجزن» کوشیدند مدلی را توسعه دهند که تمام عوامل مهم در پیش‌بینی یک رفتار را شامل گردد. (آجزن و فیشبن، 1970)

” هنجار ذهنی ” به فشار اجتماعی درک شده توسط فرد برای انجام یا عدم انجام رفتار هدف تصریح دارد. افراد غالباً بر مبنای ادراکاتشان از آن چیز که که دیگران (دوستان، خانواده، همکاران و…) فکر می کنند بایستی انجام دهند، اقدام می کنند و قصد آنها جهت پذیرش رفتار به صورت بالقوه، متأثر از افرادی می باشد که ارتباطات نزدیکی با آنها دارند (لین و همکاران ،2011). عقایدی که دیگران فکر می‌کنند فرد بایستی یا نباید آن رفتار را انجام دهد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

“توجه” احساس مثبت یا منفی فرد و تمایلش به سمت یک ایده ، رفتار می باشد.

“تمایلات رفتاری” بیانگر شدت نیت و اراده فردی برای انجام رفتار هدف می باشد) موریس ودیلون،1997 )

“رفتار ” تعداد دفعات بهره گیری از فناوری و اندازه بهره گیری از آن در هر بار توسط کاربر می باشد. (یعقوبی،1387)

رفتار
عقاید و سنجش ها
عقاید هنجاری و پیروی از انگیزش
هنجارهای ذهنی
توجه ها
تمایلات رفتاری

 

 

 

 

 

شکل (2-1) مدل اقدام مستدل فیشبن و اجزن (1975)

[1] – Halawi, L. and Mc Carthy

[2] – TRA (Theory of Reasoned Action).

 

[3] – Fishbein

 

[4]– Ajzen

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید